Het algemene artikel inzake het nieuwe kantoor van NautaDutilh is eerder verschenen in de Bouw+Uitvoering nummer 6, 2016. Voor de tekst van dit artikel klik hier.
Voor de versie op de site van Bouw+Uitvoering klik hier.


Het nieuwe kantoor van advocatenbureau Nauta Dutilh pronkt op de Zuidas. Het gebouw moest duurzaam zijn en energiezuinig. Maar tegelijkertijd ook comfortabel om in te werken.

Nieuw business model

De modernisering van gebouwen vraagt soms om een andere benadering van een business model. Een duurdere installatie kan soms op onverwachte plekken rendement opleveren. In het geval van het kantoor van Nauta Dutilh zorgt de automatisering van de klimaatinstallatie ervoor dat fouten bij het inregelen sneller worden waargenomen. Daardoor kan het systeem eerder worden opgeleverd. Na oplevering kan de service-afdeling thuis tot in detail bekijken wat er aan de hand is. Autoritjes van monteurs die achteraf niet nodig blijken, behoren dus in principe tot het verleden. De nauwkeurige monitoring (koppeling technisch) zorgt ervoor dat er preciezer met de energie kan worden omgesprongen. Dat zorgt weer voor een efficiënt energieverbruik. Door slimme automatisering hoeft kan op afstand worden gemonitord. Daardoor hoeft de installateur niet langer voor niks langs te komen. Volgens de betrokkenen is het de toekomst van gebouw beheer. Storingen zullen veel beter traceerbaar en oplosbaar zijn via de computer, op afstand. Steeds vaker wordt gewerkt met een all-in servicecontract met een systeemfabrikant om storingen op te lossen. Toch blijven de ‘handjes’ nodig. Al was het maar om de hoeveelheid aan klimaatregelingen te installeren. De besparing die het systeem in onderhoud en energieverbruik oplevert, kan aan de voorkant van een project worden besteed aan een veelzijdiger installatie, waardoor er meer comfort kan worden aangebracht. Een business model dat nog weinig bekend is, maar zeker potentie heeft.

Betrek eindgebruiker al aan het begin

Een advocatenbureau als eindgebruiker is geen sinecure. Probeer de strafpleiters maar eens van repliek te dienen wanneer iets na oplevering niet naar wens is. Toch waren er na oplevering klachten van werknemers over te warme kantoren. (Koppeling Verdieping) De betrokken automatiseerders schrokken er logischerwijs een beetje van op. Adviseur Arup concludeerde echter dat het systeem precies zo werkt als in het bestek staat omschreven. “De klachten hadden meer te maken met een bepaald verwachtingspatroon dan met de daadwerkelijke installatie”, aldus Jan de Wit, projectleider namens installateur Bosman. “Er zit een verschil tussen de technische voorwaarden – met overschrijdingsuren, minimale en maximale temperatuurafwijkingen – en de werknemers van de huurder die verwachten dat het altijd twintig graden is. En soms is een bepaalde temperatuur voor de één te koud en voor de ander te warm.”
Eens te meer blijkt het van belang dat aan de voorkant van een project in samenspraak tussen vastgoedontwikkelaar, techneut, adviseur en huurder, wordt bepaald waar behoefte aan is. En dat dit wordt vertaald in een heldere functionaliteit. “Ontwikkelaars slagen er niet altijd in om de wensen zo te omschrijven dat alle technische partijen weten wat er moet komen.” Daarbij gaat het niet zozeer om de beschrijving van de techniek zelf, maar om de functionaliteit van die techniek. De Wit kan er over meepraten. “In dit geval kregen we vanuit ontwikkelaar G&S Vastgoed met iemand te maken die goed begreep wat voor werk wij doen. Maar dat kan nog wel verschillen.”

Waterzijdig ingeregeld

“Dit is het eerste gebouw dat digitaal waterzijdig ingeregeld is”, vertelt Rogier Hendrikse, projectleider namens Celsius Benelux. De koeling en verwarming van het kantoor gebeurt via water dat door buizen in de plafonds door het gebouw stroomt. “In een heel simpel systeem krijgt de verwarming die het dichtst bij de centrale ketel hangt het meeste water, en degene die het verste weg is, het minste. Om dit te voorkomen worden kleine afsluiters in de aanvoer gemaakt, die knijpen bij de eerste radiatoren. Door de weerstand ontstaat een eerlijke verdeling van water, een gereguleerde ‘flow’ van het water. In dit gebouw zitten per verdieping 80 radiatoren die koeling en verwarming leveren. Die moeten allemaal ingeregeld worden. Om te kunnen zien of de flow in orde is, moest de installateur vroeger met meetapparaten het plafond in, en met zijn inbussleutel elke regeling zo bijstellen, dat er voldoende water door kon. Dat hebben we nu voor het eerst digitaal ingeregeld. We kunnen via de pc de flow meten en minima en maxima instellen voor de regelafsluiters, die toch al met de motor aangestuurd werden. Ten opzichte van traditionele, slecht ingeregelde kantoorpanden zorgt dit voor een flinke besparing (koppeling economisch). Alle weerstanden die installateurs met de hand inbouwen, worden weggegooid. Dat zijn energievreters. Door de specifieke aansturing die we nu kunnen doen is er minder water nodig, waardoor de pompen minder stroom verbruiken.”

Cursus gebouwbeheer

Op bezoek bij hoofdinstallateur Bosman bedrijven geeft projectleider Jan de Wit een korte cursus gebouwbeheer. Naast hem zit Rogier Hendriks van system integrator Celsius. De Wit laat zien hoe op afstand (koppeling economisch) via de pc ingelogd kan worden op het systeem. “Kijk, daar is iets aan de hand.” Op het scherm verschijnt een plattegrond van het kantoor. Eén van de ruimtes kleurt rood. Dat wijst op een afwijking van meer dan één graad Kelvin van de ingestelde waarden. “Het is daar veel te warm”, vervolgt De Wit. Hendrikse weet al wat er aan de hand is: “Daar zit die mevrouw die graag het raam open zet.” In dit geval is er niets aan te doen, omdat de klep voor die ruimte al volledig open staat en de koeling maximaal draait, zo zien de mannen.
Is dit nu een energiezuinig systeem, of juist een comfortoplossing? Hendrikse: “De werkplek moet comfortabel zijn en het totale systeem energiezuinig. Dat is ook de reden waarom er geen hele zware koelsystemen zijn aangebracht.”
Het succes van een klimaatinstallatie wordt mede bepaald door de architectuur en aankleding van het gebouw. Het kantoor bestaat voor een groot deel uit glazen gevels. Er is lichtwering geplaatst middels rolgordijnen aan de binnenkant. Op de hoekvertrekken staat de hele dag zon. “Achter de lichtwering liep het tijdens de heetste zomerdagen op tot 35 graden. Dat krijgen we niet volledig weggekoeld”, zo verklaart Hendrikse. Andersom is het juist aan het geavanceerde koelsysteem te danken is dat een dergelijk groot glazen gebouwen toch nog comfortabel is.

BETROKKEN PARTIJEN

Opdrachtgever Opdrachtgever System Integrator Installateur
NautaDutilh
Beethovenstraat 400
1082 PR Amsterdam
T. 020 71 71 000
E. info@nautadutilh.com
W. www.nautadutilh.com/nl/
G&S Vastgoed
Gustav Mahlerlaan 34
1082 MC Amsterdam
T. 020 673 3779
E. info@gensvastgoed.nl
W. www.gensvastgoed.nl
Celsius Benelux
Siliciumweg 11
3812 SV Amersfoort
T. 033 454 59 50
E. info@celsiusbenelux.nl
W. www.celsiusbenelux.nl
De Bosman Bedrijven
Heliumweg 38
3812 RE Amersfoort
T. 033 46 991 99
E. info@bosmanbedrijven.nl
W. www.bosmanbedrijven.nl